Wetenschappers ontdekten een verborgen snelweg in het lichaam die mogelijk eindelijk verklaart waarom acupunctuur werkt
Hoe huidbiopten van getatoeëerde huid bewijs leverden voor iets dat al meer dan 4.000 jaar bekend is.
Onderzoekers hebben een ontdekking gedaan die onze kijk op de menselijke anatomie ingrijpend kan veranderen en tegelijkertijd een opmerkelijke brug slaat naar eeuwenoude geneeswijzen. Diep in ons lichaam bevindt zich een omvangrijk netwerk dat lange tijd over het hoofd werd gezien: het interstitium. Dit is een uitgestrekt, met vloeistof gevuld systeem dat functioneert als een soort derde circulatiesysteem, naast de bloedvaten en het lymfestelsel.
Het interstitium is niet simpelweg de lege ruimte tussen weefsels. Het vormt een dynamisch en onderling verbonden netwerk van collageenbundels die zijn ingebed in een gelachtige matrix van hyaluronzuur. Deze structuur houdt water vast en maakt het mogelijk dat vloeistoffen, cellen en moleculen zich langzaam maar continu door het hele lichaam verplaatsen – van de huid naar spieren, organen en weer terug.
Meer dan een eeuw lang beschouwden wetenschappers deze ruimtes als afzonderlijke compartimenten. Door baanbrekend onderzoek vanaf 2018 werd echter duidelijk dat dit beeld onjuist was. Pathologen ontdekten dat het interstitium één groot, doorlopend netwerk vormt.
Een opvallende aanwijzing kwam uit onderzoek naar huidbiopten van getatoeëerde mensen. Onderzoekers zagen dat inktdeeltjes niet alleen in de huid aanwezig waren, maar zich ook diep in de onderliggende fascie hadden verplaatst. Ze waren via het interstitium gemigreerd op een manier die volgens de bestaande anatomische inzichten eigenlijk niet mogelijk had moeten zijn.
Hier wordt het verhaal nog interessanter. Volgens sommige onderzoekers zou dit verborgen netwerk een biologische verklaring kunnen bieden voor bepaalde waarnemingen uit de acupunctuur en de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCM). Binnen de TCM wordt al duizenden jaren beschreven dat Qi door twaalf meridianen stroomt, waarbij acupunctuurpunten zich langs deze banen bevinden.
Onderzoeken met kleurstoffen en tracer-injecties hebben laten zien dat geïnjecteerde stoffen zich soms langs specifieke trajecten door de interstitiële ruimtes tussen spieren kunnen verplaatsen. Sommige onderzoekers hebben opgemerkt dat deze trajecten overeenkomsten vertonen met de traditioneel beschreven meridiaanbanen. De kleurstof verspreidt zich daarbij niet uitsluitend via bloedvaten of lymfevaten, maar ook via het interstitiële netwerk.
Rebecca Wells, een van de betrokken onderzoekers, verwoordde het als volgt: “Ik denk daadwerkelijk dat het interstitium een schakel zou kunnen vormen tussen de Oosterse en Westerse geneeskunde.”
De mogelijke implicaties van deze ontdekking zijn groot. Zo zou het interstitium een rol kunnen spelen bij de verspreiding van kankercellen door het lichaam (metastasering). Het zou mogelijk bijdragen aan het begrijpen van bepaalde auto-immuunprocessen, waarbij stoffen vanuit de darm andere organen beïnvloeden. Daarnaast onderzoeken wetenschappers of interstitiële cellen betrokken zijn bij de vorming van gezond vetweefsel en daarmee mogelijk relevant zijn voor aandoeningen zoals diabetes type 2.
Dit is daarom veel meer dan een interessante anatomische vondst. Het zou gevolgen kunnen hebben voor ons begrip van pijn, chronische ziekten en de manier waarop verschillende orgaansystemen met elkaar verbonden zijn.
Vanuit evolutionair perspectief lijken vergelijkbare vloeistofsystemen bovendien al honderden miljoenen jaren aanwezig te zijn bij andere organismen. Het interstitium is dus geen nieuwe structuur; het maakt waarschijnlijk al sinds het ontstaan van meercellig leven deel uit van de biologie. Pas nu beginnen we het beter te begrijpen.
De ontdekking van het interstitium laat zien hoe nieuwe technologieën en onderzoeksmethoden bestaande aannames kunnen veranderen. Tegelijkertijd roept zij interessante vragen op over mogelijke verbanden tussen moderne biomedische inzichten en traditionele geneeskundige systemen.
Wetenschappelijke bronnen
De baanbrekende ontdekking van het interstitium: https://nature.com/articles/s41598-018-23062-6
Onderzoek naar de continuïteit van interstitiële ruimtes door het hele lichaam: Https://nature.com/articles/s42003-021-01962-0
Onderzoek naar de migratie van fluorescerende kleurstoffen langs acupunctuurmeridianen: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8021474/